Abstract
This article discusses the relationship between religion and the economy, demonstrating that religious systems have for centuries influenced work ethics, attitudes toward wealth, and social justice. Religion shapes the moral foundations of economic life, fostering stability and building social capital. Religious communities increase societies' resilience to economic crises. The role of the Catholic Church in Poland, which supported the transformation of freedom and the ethic of solidarity, is of particular importance. The article highlights the views of clergy such as Father Jacek Gniadek, Father Jacek Stryczek, and Father Maciej Zięba, who combined Christianity with the idea of the free market. It also cites the reflections of Father Józef Tischner on the responsible use of freedom. John Paul II recognized the free market but warned against its dehumanization and exploitation. The overall conclusion is that religion serves as the moral compass of the economy, strengthening economic security and social solidarity.
References
Domosławski, A. (1999). Chrystus bez karabinu. O pontyfikacie Jana Pawła. Prószyński i spółka.
Domosławski, A. (2011). Papież, lewica, konfuzja. Polityka 20.2011 (2807), 28.
Fukuyama, F. (2000). Powrót do natury. Tygodnik Powszechny, No. 49.
Fukuyama, F. (1995). Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity. Free Press.
Gowin, J. (1995). Kościół po komunizmie. Znak.
Heller, M. (1989). Maszyna i śrubki. Jak hartował się człowiek sowiecki. Pomost.
Kietliński, K. (2005). Religijne, historyczne i kulturowe uwarunkowania etyki biznesu. In K. Kietliński, V. Martinez Reyes, T. Oleksyn (Eds.), Etyka biznesu. Oficyna Ekonomiczna.
Michnik, A., Tischner, J., Żakowski, J. (1995), Między Panem a Plebanem. Agora.
Miszalska, A. (1998), Homo sovieticus w świecie kapitalizmu. Kultura i Społeczeństwo, Vol. XLIV, No. 4.
Nierodka, P. (2012), Józef Tischner w sporze o społeczną naturę człowieka: „Homo sovieticus” a „Homo solidaritus”. Studia Philosophiae Christianae, 48(4).
Piątek, T. (2011), Antypapież. Krytyka Polityczna.
Przewodnik po moralnym kapitalizmie. Bank.pl (2015, November 30). https://bank.pl/przewodnik-po-moralnym-kapitalizmie/
Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. Simon & Schuster.
Rajca, K. (2008, February 4). Rozmowa z o. M. Ziębą. Chrześcijaństwo to religia wewnętrznej wolności, Najwyższy Czas! http://nczas.com/kompendium/religia/chrzescijanstwo-to-religia-wewnetrznej-wolnosci/
Raport, New Zeland. http://www.old.pafere.org/userfiles/image/edukacyjne/wrg-nowazelandia.pdf
YT (2002, Juny 2). Made in USA. Newsweek. http://www.newsweek.pl/swiat/made-in-usa,26749,1,1.html
Stawrowski, Z. (2005). Prawda i wolność w myśli Józefa Tischnera. In. P. Mazurkiewicz, S. Sowiński S. (Eds.), Religia – tożsamość – Europa. Ossolineum
Stawrowski, Z. (2010), Solidarność znaczy więź. Instytut Myśli Józefa Tischnera.
Stryczek, J. (2016, March 28). Jezus wcale nie kazał się dzielić. W byciu bogatym nie ma nic złego. Money.pl. https://manager.money.pl/ludzie/artykul/ks-jacek-stryczek-jezus-wcale-nie-kazal-sie,65,0,2046785.html
Strzelczyk, B. (2016, October 2). Rozmowa z o. M. Ziębą OP. Co ma Bóg do kapitału. Tygodnik Powszechny. https://www.tygodnikpowszechny.pl/co-ma-bog-do-kapitalu-35959
Szacki, J. (1994). Liberalizm po komunizmie. Znak.
Tischner, J. (1986). Nieszczęsny dar wolności. Znak.
Tischner, J. (1989). Etyka solidarności. Pryzmat.
Tischner, J. (2003). Słowo o ślebodzie. Kazania spod Turbacza 1981–1997, oprac. i zebrał K. Tischner. Znak.
Tischner, J. (2005). Homo sovieticus. Znak.
Tischner, J., Żakowski, J. (2017). Tischner czyta Katechizm. Znak.
Wdowiak, P. (2006, November 5). Homo postsovieticus lub Homo sovieticus po latach, Racjonalista.pl. https://www.racjonalista.pl/kk.php/s,5100
Weber, M. (2011). Etyka potestancka a duch kapitalizmu. Uniwersytet Warszawski.
Woś, R. (2014, April 19). Papież ostrzegał przed kapitalizmem. Dziennik. http://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/456663,papiez-ostrzegal-przed-kapitalizmem.html
Zięba, M. (2016). Ekonomia papieska. Kościół – Rynek – Demokracja. Znak.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Humanities and Social Sciences

