Keywords
Zarzecze – palace
Dzieduszycki family
Magdalena Morska
Christian Piotr Aigner
How to Cite
Abstract
Magdalena Morska built the palace in Zarzecze in accordance with Christian Piotr Aigner’s design. She entrusted Fryderyk Bauman with the decorations of the interiors, and she was the author of the drawings of the peasant buildings, barns, and palace interiors. The construction of the palace was conducted in two stages: 1807–1810 and 1817–1819, and the plan included a rectangle connected by the pergola with the orangery, with the round tower in the south west corner surrounded by the ambulatory. The interiors were richly painted, and some rooms included decorations based on motives from La Fontaine’s tales. Each room had a unique name such as “the room where the sun shines”, “the room where it rains”, “the yellow room”, and “the Venetian room”. The origins and analogy of the palace included the Roman Temple of Vesta (Hercules), the Temple of Vesta in Tivoli, and the tradition of the Dzieduszycki Family derives the structure from the Temple of Sibyl in Puławy, and the palace in Góra Puławska. The palace in Zarzecze belongs to a group of palaces with a rotunda, like Ponikwa, Rudniki, Morysinek and Hrehorów, but similar structures are also known in England, including the Cronkhill house.
References
Aftanazy, R. (1996). Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej (wyd. drugie), cz. 2 [Ziemie ruskie Korony], t. 8, Województwo ruskie, Ziemia Przemyska i Sanocka. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Anderson, W.J., Spiers, R.Ph. (1902), The architecture of Greece and Rome. A sketch of its historic development. London: B. T. Batsford
Börsch-Supan, E. (1967). Garten-, Landschafts- und Paradiesmotiwe in Innenraum. Eine ikonograpfische Untersuchung, Berlin: Bruno Hessling Verlag.
Budzyński, Z. (1987). Zarys dziejów wsi Zarzecza (do 1944 r.) [w:] Stępień S., red., Zarys dziejów Zespołu Szkół Rolniczych w Zarzeczu 1947–1987 (na tle dziejów wsi). Przemyśl: Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Przemyślu, s. 5–36.
Chlebowski, B., Walewski, W., red. (1888). Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IX. Warszawa: nakładem Władysława Walewskiego.
Dzieduszycki, M. (1865). Kronika domowa Dzieduszyckich (odbita w dwustu egzemplarzach nakładem familii dla własnego użytku). Lwów: nakład Familii (Drukarnia Zakładu Narodowego im. Ossolińskich).
Dzieduszycki, W. (2002). Zarzecze Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej. Dzieje i opis pałacu zabytkowego w Zarzeczu, w powiecie jarosławskim położonego, dokonane na podstawie odczytu wygłoszonego na posiedzeniu Towarzystwa Miłośników Jarosławia w jesieni 1945 r. przez Włodzimierza Dzieduszyckiego. Przemyśl: Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej.
Gosztyła, M. (2018). Dziedzictwo Zarzecza w powiecie przeworskim. Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.
Jaroszewski, T.S. (1957). Pałac w Zarzeczu i grupa pałaców z rotundą w narożu, „Biuletyn Historii Sztuki”, R. 19, nr 4, s. 311–336.
–––––– (1970). Chrystian Piotr Aigner. Architekt warszawskiego klasycyzmu. Warszawa: PWN.
–––––– (1971). Architektura doby Oświecenia w Polsce. Nurty i odmiany. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Jaroszewski T.S., Kwiatkowski M. (1957). W sprawie genezy i oddziaływania teoretycznych projektów kościołów Piotra Aignera, „Biuletyn Historii Sztuki”, R. 19, nr 1, s. 75–85.
Łoza, S. (1954). Architekci i budowniczowie w Polsce. Warszawa: Budownictwo i Architektura.
Marconi, H. (1843). Zbiór projektów architektonicznych, posz. 8, 9, 10, 11, 12. Warszawa [b.m.].
Morska, M. (1836). Zbiór rysunków wybrażających celniejsze budynki wsi Zarzecza w Galicyi w obwodzie Przemyskim leżącej: częścią z natury zdiętych lub uprojektowanych, z opisem budownictwa wiejskiego w sposobie holenderskim i angielskim i ogólnemi myślami o przyozdobieniu siedlisk wiejskich. Wiedeń: nakł.aut.
Piątek, A. (1978). Studium projektowe możliwości adaptacji d. pałacu w Zarzeczu koło Jarosławia, woj. Przemyśl (niepublikowane). Przemyśl: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Przemyślu.
Piórecki, J. (2008). Ogrody i parki dworskie województwa podkarpackiego. Rzeszów: Pro Carpathia.
Ziębińska, M. (1977). Pałac w Zarzeczu koło Jarosławia. Studium historyczne z wnioskami konserwatorskimi opracowane na zlecenie Państwowego Technikum Rolniczego w Zarzeczu (niepublikowane). Przemyśl – Jarosław: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Przemyślu.
All texts published in the journal Humanities and Social Sciences are available in the full version on the website of HSS.
Open Access – CC BY 4.0
This is an open access journal which means that all content is freely available without charge to the user or his/her institution. The articles are published under the terms of the Creative Commons licence (CC-BY 4.0), including the following fields of exploitation comprising:
1) the right to publish the Work in print in book and digital form and to distribute it in book and digital form, including by displaying, playing, broadcasting, making it publicly available by the Publisher and third parties,
2) the right to record and reproduce all or part of the Work on paper and in the form of a digital record and in any other possible way by the Publisher,
3) the right to enter the Work into computer memory and save the Work in the IT systems of the Publisher and other entities distributing digital content,
4) the right to archive the Work and make copies of the Work on electronic media by the Publisher, without quantitative restrictions,
5) the right to digitise the Work and to perform conversions/transformations of the Work in electronic form into other digital formats by the Publisher and third parties,
6) the right to distribute the Work, including via the Internet or other ICT networks by the Publisher and other third parties, in a way that allows viewing, reading, copying the content of the Work in electronic form, i.e. all elements belonging to it, whereby copying shall be understood as the saving of the Work made available to an interested person on a medium of their choice,
7) the right to store the Work in the database of the Publisher and other entities distributing the Work in any form, as well as its processing in the database of the Publisher and third parties,
8) right to translate and publish the Work in one of the modern languages in any form by the Publisher and third parties.
The full text of the license is available at the following link: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en