Abstract
Rozwój lokalny wymaga odpowiednich nakładów rzeczowych i finansowych. Poszukiwanie przez władze lokalne środków, ich gromadzenie i przede wszystkim efektywne wykorzystanie jest niewątpliwie ważnym zadaniem każdego procesu rozwoju lokalnego. Sprawność instytucjonalna w obszarze zarządzania finansami lokalnymi to jeden z elementów w racjonalnym kierowaniu gminą. Racjonalne prowadzenie gospodarki finansowej gminy to bardzo ważny aspekt dobrego nią zarządzania. Pożądana kondycja finansowa jednostki samorządu terytorialnego pozwala realizować ustawowe cele, które postawiono przed władzami gmin, prowadząc do jak najwyższego wzrostu i rozwoju gospodarczego oraz osiągania wysokiej jakości życia przez mieszkańców. Zarządzanie budżetem lokalnym jest jednym z głównych czynników wpływających na rozwój lokalny. Gdy budżet jest odpowiednio planowany, a następnie w prawidłowy sposób i zgodny z wymogami wypełniany, możliwe jest, aby gmina mogła się rozwijać i być konkurencyjna. Rozwój danej jednostki lokalnej jest ściśle powiązany z rozdysponowaniem środków budżetowych. Głównym celem badań była ocena gospodarowania budżetem w gminie Działdowo w świetle opinii pracowników oraz społeczności lokalnej.
Przeprowadzono badania ankietowe ukazujące, jak mieszkańcy oraz urzędnicy oceniają gminę, w zakresie gospodarowania środkami budżetowym, jej rozwój a także dostępność do informacji o zarządzaniu środkami publicznymi. Zbadano opinię pracowników urzędu i mieszkańców gminy. W ankiecie wzięło udział 35 pracowników (w tym 10 osób to rada gminy) oraz 120 mieszkańców. Urzędnicy uznali, że gospodarowanie budżetem gminy jest prawidłowe, podczas gdy mieszkańcy gminy zasadniczo mieli odmienne zdanie, uznając, że środki finansowe z budżetu gminy są wydawane nieefektywnie, o czym świadczy niezadawalający rozwój społeczno-gospodarczy gminy.
References
Bartik T.J., Economic Development [In:] Management Policies in Local Government Finance, ed. J.R. Aronson and E. Schwartz. Washington, DC: International City/Country Management Association, 2004.
Cymerman J., System opłat od nieruchomości. Aspekty teoretyczne i prawne, MIRDRUK, Olsztyn 2009.
Dziemianowicz W., Konkurencyjność gmin w kontekście relacji władze lokalne – inwestorzy zagraniczni, Wyd. Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008.
Hermaszewski J., Problemy wyodrębniania procesów w zarządzaniu finansami samorządu terytorialnego, Finanse Publiczne, red. J. Sokołowski, A. Żabiński. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław, nr 167, 2011.
Jastrzębska M., Podstawy zarządzania finansami gminy, „Samorząd Terytorialny” 1998, nr 3.
Jastrzębska M., Finanse jednostek samorządu terytorialnego, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2012.
Karaszewski W. (red.), Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w wybranych województwach Polski – analiza porównawcza, Wyd. Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2016.
Kata R., Ryzyko finansowe w kontekście zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego w Polsce, „Optimum. Studia Ekonomiczne” 2015, nr 4(76).
Katoła A., Oddziaływanie samorządu lokalnego na zrównoważony rozwój gmin, Studia i Prace WNEiZ, nr 24/2011, Szczecin.
Kisman Z.A., Tasar I., The key element of local development, “Procedia Economics and Finance” No. 15/2014.
Kożuch A., Zmiany w zarządzaniu finansami lokalnymi, „Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej” 2008, nr 65.
Lizińska W., Klimat inwestycyjny jako czynnik bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce, Wyd. UWM w Olsztynie, Olsztyn 2012.
Marks-Bielska R. (red.), Raport z wykonania projektu badawczego Sprawność instytucjonalna vs. lokalny rozwój gospodarczy – czynniki kształtujące i interakcje, Olsztyn 2017.
Marks-Bielska R., Kurowska K., Institutional efficiency of communes in Poland respect of space management. Conference Proceedings of 17th International Multidisciplinary Scientific Geoconference SGEM 2017. Ecology, Economics, Education and Legislation, Vol. 17, Issue 53, 2017.
Marks-Bielska R., Serocka I., Rola wydatków inwestycyjnych samorządów lokalnych w kształtowaniu rozwoju lokalnego. Studia i Materiały Miscelanea Oeconomia, Kielce 2017, nr 2, t. II.
Miszczuk M., Czynniki ryzyka w systemie finansowym gmin, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”. Efektywność i skuteczność gospodarowania finansami jednostek samorządu
terytorialnego w kontekście stabilności finansowej, z. 40 (4/2014), UR, Rzeszów,
North D.C., Transformation costs, institutions and economics history, “Journal of Institutional and Theoretical Economics” 1984, No. 140.
Owsiak S., Finanse publiczne. Teoria i praktyka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1999.
Patrzałek L., Finanse samorządu terytorialnego, Wyd. AE we Wrocławiu, Wrocław 2004.
Parysek J.J., Podstawy gospodarki lokalnej, Wyd. Naukowe UAM, Poznań 2001.
Parysek J.J., Rola lokalnego samorządu terytorialnego w rozwoju społeczno-gospodarczym i przestrzennym gmin, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, R. LVII, 2015, z. 3.
Przygodzka R., Władztwo podatkowe a stabilność finansowa gmin, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”. Efektywność i skuteczność gospodarowania finansami jednostek samorządu terytorialnego w kontekście stabilności finansowej, z. 40 (4/2014), UR, Rzeszów,
Wakuła M., Wybrane problemy zarządzania finansami gmin, Zeszyty Akademii Podlaskiej w Siedlcach. Seria Administracja i Zarządzanie, nr 82, 2009.
Wójtowicz W., Zarys finansów publicznych i prawa finansowego, PWN Warszawa 2000.
Wyrębek H., Zarządzanie finansami jednostek samorządu terytorialnego na przykładzie gminy, Zeszyty Naukowe. Polityki Europejskie, Finanse i Marketing, nr 4(3), 2010.
PRAWODAWSTWO
Ustawa z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. nr 203, poz. 1966).
All texts published in the journal Humanities and Social Sciences are available in the full version on the website of HSS.
Open Access – CC BY 4.0
This is an open access journal which means that all content is freely available without charge to the user or his/her institution. The articles are published under the terms of the Creative Commons licence (CC-BY 4.0), including the following fields of exploitation comprising:
1) the right to publish the Work in print in book and digital form and to distribute it in book and digital form, including by displaying, playing, broadcasting, making it publicly available by the Publisher and third parties,
2) the right to record and reproduce all or part of the Work on paper and in the form of a digital record and in any other possible way by the Publisher,
3) the right to enter the Work into computer memory and save the Work in the IT systems of the Publisher and other entities distributing digital content,
4) the right to archive the Work and make copies of the Work on electronic media by the Publisher, without quantitative restrictions,
5) the right to digitise the Work and to perform conversions/transformations of the Work in electronic form into other digital formats by the Publisher and third parties,
6) the right to distribute the Work, including via the Internet or other ICT networks by the Publisher and other third parties, in a way that allows viewing, reading, copying the content of the Work in electronic form, i.e. all elements belonging to it, whereby copying shall be understood as the saving of the Work made available to an interested person on a medium of their choice,
7) the right to store the Work in the database of the Publisher and other entities distributing the Work in any form, as well as its processing in the database of the Publisher and third parties,
8) right to translate and publish the Work in one of the modern languages in any form by the Publisher and third parties.
The full text of the license is available at the following link: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en