Abstract
Artykuł prezentuje analizę skutków wejścia w życie art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 sierpnia
2015 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym i niektórych innych ustaw.
Deklarowanym ratio legis tej zmiany było wprowadzenie limitu opłat tzw. windykacyjnych
(art. 33a u.k.k.) i tym samym zwiększenie poziomu ochrony konsumentów korzystających
z usług instytucji finansowych udzielających pożyczek pozabankowych. Instytucje pożyczkowe
przed wejściem w życie wspominanego art. 33a u.k.k. na podstawie art. 30 ust. 1
pkt 11 u.k.k. odwołującego się do zasady swobody umów pobierały od konsumentów opłaty
i prowizje z tytułu zaległości w spłacie pożyczki w wysokości najczęściej znacznie przekraczającej
realne koszty windykacyjne. Co więcej, powołany przepis art. 30 ust. 1 pkt 11 u.k.k.
nie chronił też konsumentów przed obchodzeniem przez instytucje pożyczkowe przepisów
o maksymalnych odsetkach za opóźnienie (481 § 2 1 k.c.).
Wprowadzony limit opłat windykacyjnych zniwelował asymetrię między stronami umów
o pozabankowe pożyczki. Dodatkowo konsumenci w przypadku wszczynania przez instytucje
pożyczkowe postępowań sądowych lub pozasądowych o zaległe należności zyskali pewność
co do prawa w zakresie ujednolicenia wykładni przepisów dotyczących wysokości opłat
z tytułu dochodzonych należności.
Ocena skutków wejścia w życie z dniem 11 marca 2016 r. art. 33a u.k.k. przeprowadzona
została przy wykorzystaniu metody badawczej tzw. kompletu normatywnego. Niniejszy artykuł
stanowi drugą część omówienia zakreślonej problematyki badawczej i obejmuje: rekonstrukcję
powiązań pomiędzy normami formalnymi i normami nieformalnymi, weryfikację postawionych
hipotez badawczych, ocenę charakteru presji na formalizację badanej instytucji
i społeczno-gospodarczych efektów jej oddziaływania oraz prognozowanie i formułowanie
zaleceń badawczych.
References
Chmielnicki P. (red.), Pochodzenie, tworzenie i efektywność prawa, Lexis Nexis, Warszawa
Czech T., Adekwatność wysokości opłat i prowizji bankowych w stosunku do poniesionych
kosztów, „Monitor Prawa Bankowego” 2014, nr 10.
Czech T., Kredyt konsumencki. Komentarz, Warszawa 2017.
Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce: Sektor instytucji pożyczkowych w Polsce.
Raport z badania ankietowego. LATA 2008–2016, Gdańsk, kwiecień 2017.
Ofiarski Z., Ustawa o kredycie konsumenckim. Komentarz, Warszawa 2014.
Związek Firm Pożyczkowych, Rynek firm pożyczkowych trzy miesiące po regulacji. Wyniki
i opracowanie badania, Warszawa 2016.
PRAWODAWSTWO
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1025
ze zm.).
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U.
z 2018 r., poz. 155).
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn. Dz.U.
z 2017 r., poz. 1277).
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w postępowaniach cywilnych (tekst jedn.
Dz.U. z 2018 r., poz. 300).
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U.
z 2015 r., poz. 184).
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.
ze zm.).
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym
i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1375).
Ustawa z dnia 22 października 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami
kredytu hipotecznego i agentami (Dz.U z 2017 r., poz. 819).
Uzasadnienie projektu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. ustawy o zmianie ustawy o nadzorze
nad rynkiem finansowym i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1375), VII kadencja,
druk sejmowy nr 3460.
ORZECZNICTWO
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2017 r., III CSK 174/2016, LEX nr 2340584.
NETOGRAFIA
https://kpf.pl/rynek-pozyczkowy-zwalnia.
https://www.smskredyt.pl/images/kacik-klienta/20180301Umowa_pozyczki_pienieznej_SMS
Kredyt.pdf.
Kondel K., Skutki nowej ustawy antylichwiarskiej: 21 firm pożyczkowych zniknęło z rynku,
https://crediteo.pl/news/skutki-nowej-ustawy-antylichwiarskiej.
Komisja Nadzoru Finansowego, Rejestr instytucji pożyczkowych, https://www.knf.gov.pl/podmioty/
Rejestry_i_Ewidencje/rejestr_instytucji_pozyczkowych.
All texts published in the journal Humanities and Social Sciences are available in the full version on the website of HSS.
Open Access – CC BY 4.0
This is an open access journal which means that all content is freely available without charge to the user or his/her institution. The articles are published under the terms of the Creative Commons licence (CC-BY 4.0), including the following fields of exploitation comprising:
1) the right to publish the Work in print in book and digital form and to distribute it in book and digital form, including by displaying, playing, broadcasting, making it publicly available by the Publisher and third parties,
2) the right to record and reproduce all or part of the Work on paper and in the form of a digital record and in any other possible way by the Publisher,
3) the right to enter the Work into computer memory and save the Work in the IT systems of the Publisher and other entities distributing digital content,
4) the right to archive the Work and make copies of the Work on electronic media by the Publisher, without quantitative restrictions,
5) the right to digitise the Work and to perform conversions/transformations of the Work in electronic form into other digital formats by the Publisher and third parties,
6) the right to distribute the Work, including via the Internet or other ICT networks by the Publisher and other third parties, in a way that allows viewing, reading, copying the content of the Work in electronic form, i.e. all elements belonging to it, whereby copying shall be understood as the saving of the Work made available to an interested person on a medium of their choice,
7) the right to store the Work in the database of the Publisher and other entities distributing the Work in any form, as well as its processing in the database of the Publisher and third parties,
8) right to translate and publish the Work in one of the modern languages in any form by the Publisher and third parties.
The full text of the license is available at the following link: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.en